• Podziemne magazynowanie energii i paliw w systemie o wysokim udziale OZE: konieczność systemowa czy opcja technologiczna? Magazynowa przestrzeń porowa i górotwór jako zasób strategiczny
  Transformację systemu energetycznego zwykle opisuje się poprzez określanie mocy OZE o niskiej emisji, udziału niskoemisyjnych paliw (biometan/wodór/gaz ziemny) oraz dostępu do usług przesyłowych w zakresie energii elektrycznej. Rzadziej stawia się pytanie, gdzie system przechowa energię i paliwa w okresach niskiej produkcji ze źródeł zależnych od pogody i wysokiego zapotrzebowania. Artykuł odpowiada na pytanie postawione w tytule: które funkcje magazynowania podziemnego są koniecznością systemową, a które pozostają opcją dodatkową - technologiczną, której wartość zależy od tempa i kosztów innych procesów magazynowych. Artykuł traktuje przestrzeń górotworu (i przestrzenie kawernowe wytworzone w górotworze) jako trzecią warstwę infrastruktury państwa obok źródeł i sieci. Analizuje pięć jej funkcji magazynowych energetyczno-paliwowych: magazynowanie gazu ziemnego, ropy i paliw ciekłych, podziemne magazynowanie wodoru, magazynowanie energii w sprężonym powietrzu (CAES) oraz sezonowe magazynowanie ciepła w warstwach wodonośnych (ATES)... dalej
• Sektor upstream w Polsce: perspektywy poszukiwań złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w dojrzałych prowincjach naftowych
  Przyszła koniunktura przemysłu naftowego w Polsce analizowana jest w niniejszym artykule zarówno w odniesieniu do lokalnych czynników geologiczno-złożowych, jak i globalnych czynników makroekonomicznych. Trendy w rozwoju rynku wskazują na rosnący przyszły popyt na ropę naftową i gaz ziemny oraz dominację wysokich zakresów ich cen, korzystnych dla sektora upsteram. Kluczowe wyzwania dla tego sektora w Polsce wiążą się z rozwojem lokalnej bazy zasobowej. Polskie prowincje naftowe zaklasyfikowano jako dojrzałe, z wyjątkiem szelfu bałtyckiego, w którego przypadku znajduje to uzasadnienie np. w odkryciu w 2015 r. dużego złoża ropy naftowej D33 (ok. 210 mln bbl oe). W sektorze pomorskim nowe perspektywy poszukiwawcze wiązać można z głębokimi, ekstensyjnymi rowami tektonicznymi wieku dewońsko-karbońskiego, obecnie jednak dokumentowanymi jedynie danymi sejsmicznymi 3D. Potencjał części szelfowej tego sektora ilustruje natomiast odkrycie w 2026 r. dużego złoża ropy naftowej Wolin w utworach dolomitu głównego. W podprowincji wielkopolskiej szansę na znaczące zwiększenie bazy zasobowej wiązać można z akumulacjami zamkniętego (tight) gazu ziemnego, występującymi w piaskowcach czerwonego spągowca. Z kolei w zapadlisku przedkarpackim podobną rolę pełnić mogą hybrydowe, subkonwencjonalne złoża gazu ziemnego w mioceńskich heterolitach mułowcowo-pyłowcowych. Ponadto w tym regionie znaczący wzrost zasobów uzyskać można poprzez dalsze rozpoznawanie dużych, wielohoryzontalnych złóż gazu ziemnego, będących w zaawansowanej fazie eksploatacji. Charakterystyczną cechą polskich Karpat zewnętrznych jest to, że 50 % zasobów złóż węglowodorów dotychczas w nich odkrytych znajduje się w dwóch fałdach w rejonie Jasło-Krosno-Sanok. Na ścieżkach migracji węglowodorów do tych złóż, tj. w pasie położonym bezpośrednio na południe od ww. fałdów, zakładać można występowanie głęboko położonych złóż konwencjonalnych. Ponadto w polskich Karpatach zewnętrznych występują akumulacje ropy łupkowej oraz mikrobialnego gazu łupkowego w bitumicznych iłowcach i mułowcach warstw menilitowych, a także zamkniętej ropy/gazu w piaskowcach kredy i kenozoiku... dalej

SPIS TREŚCI